لاتكون فتنة . . . » [ بداند . ] على در زمان خلافت عثمان فرمود : * ( وا لله لاسلمنّ ما سلمت امور المسلمين و لم يكن فيها جور الَّا علىّ خاصة . ) * يكى از بزرگترين فضائل و مزاياى على عليه السلام كوششى است كه در آن وقت براى حفظ وحدت اسلامى به كار برد . على نيز قرارداد حكميت با معاويه امضا كرد . اما اشكال تسليم : بايد گفت امام حسن به آن صورت تسليم نشد تسليم يك وقت به صورت تسليم بلاشرط و دست در دست طرف دادن و به اسارت او در آمدن [ است ] كه او به هر شكلى كه مىخواهد عمل كند . اگر به اين صورت باشد ، بلاشك عزت و كرامت نفس اجازه نمىدهد . اين همان است كه امام حسين ابا داشت و امام حسن هم اين طور تسليم نشد بلكه قرارداد خوبى با امكانات آن وقت امضا كرد ، گو اينكه معاويه عمل نكرد . و يك وقت تسليم به معنى واگذارى حكومت است به طرف . اين مانعى ندارد . اين همان است كه على در مدت بيست و پنج سال داشت و مىگفت : * ( لاسلمنّ ما سلمت امور المسلمين ) * و ساير ائمه هم هميشه داشتند . به عبارت ديگر امام حسن حكومت را تسليم كرد نه خودش را . ائمهء ديگر غير از امام حسين جنگ گرم نداشتند ، اما هميشه جنگ سرد را به شدت تعقيب مىكردند و گاهى اثر جنگ سرد بيشتر است ، موقع جنگ سرد است . عليهذا اسلام ، هم دين صلح است و هم دين جنگ در عين اينكه طرفدار صلح و آرامش است ، گاهى و در مواقع بالخصوصى جنگ را ضرورى مىداند . 2 . باقى مىماند تشريح اين نكته كه شرايط زمان امام حسن ، هم با اوايل زمان حضرت امير كه با معاويه جنگيد فرق داشت و هم با زمان به حكومت رسيدن يزيد فرق داشت